Τουρισμός με νέο πρόσωπο: 2017-2030

   

 Η χάραξη  τουριστικής  πολιτικής στους  προορισμούs θα πρέπει  αρχικά να εξετάσει τις ανάγκες των τουριστών, έτσι ώστε να αναπτυχθούν τα κατάλληλα προϊόντα και υπηρεσίες. Η Κύπρος είναι  ένας καλά εδραιωμένος προορισμός που μέσω του Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού (ΚΟΤ) έχει συνειδητοποιήσει την αλλαγή των  προτιμήσεων των τουριστών και την ανάγκη δομημένης κρατικής τουριστικής πολιτικής. Ιστορικά, ο τουρισμός αποτέλεσε την  κύρια οικονομική κινητήρια δύναμη για την Κύπρο. Σύμφωνα με την έκθεση  ‘Travel and Tourism Economic Impact Report’ του ‘World Travel and Tourism Council του 2015, ο κλάδος συνεισφέρει το 19,3% του ΑΕΠ, και είναι ο εργοδότης 24,000 ανθρώπων (6,6% του συνόλου).  Κατά το 2016 η Κύπρος δέχθηκε  περισσότερο από 3 εκατομμύρια τουρίστες. Το παρόν άρθρο έχει ως στόχο να εισηγηθεί το πλαίσιο εφαρμογής  μιας επιτυχημένης τουριστικής πολιτικής  για τα έτη  2017 με 2030.

Η πρώτη δομημένη πολιτική για τον τουρισμό στην Κύπρο ξεκίνησε το 2000 και αναθεωρήθηκε τρεις φορές μέχρι το 2017. Μόλις πρόσφατα η ανακοίνωση της νέας τουριστικής στρατηγικής θα καλύψει την περίοδο  2017 έως το 2030. Η νέα στρατηγική περιλαμβάνει τους  ίδιους  πυλώνες  ανάπτυξης και στρατηγικής όπως και στο παρελθόν οι οποίες βασίζονται στο γεγονός ότι το νησί θα πρέπει να γίνει ένας ανταγωνιστικός προορισμός με την προσφορά ποιοτικών υπηρεσιών. Οι Κυπριακές αρχές, μέσω του ΚΟΤ, δίνουν έμφαση στο πως η στρατηγική μπορεί να είναι εφαρμόσιμη και αυτό βασίζεται στις προηγούμενες προσπάθειες που  αποδείχθηκαν ανεπιτυχείς . Η ανικανότητα να εφαρμοστεί  η πολιτική του τουρισμού δεν εμφανίζεται μόνο στην Κύπρο, αλλά  είναι ένα φαινόμενο που απασχολεί πλήθος (κυρίως ευρωπαϊκών) χωρών. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η τουριστική βιομηχανία  είναι πολυεπίπεδη και αλληλεξαρτώμενη.  Αποτελείται από διάφορους τομείς που περιλαμβάνουν πολλές εταιρείες οι οποίες είναι πολύ δύσκολο να συμφωνήσουν και να επιδιώξουν τους ίδιους στόχους.

Για τη μελλοντική επιτυχία της τουριστικής βιομηχανίας επιβάλλεται να προσδιορισθούν οι κοινές κατευθυντήριες γραμμές μιας εθνικής τουριστικής στρατηγικής. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, οι οποίες θα συντελέσουν στην εθνική στρατηγική, υπάρχουν στη θεωρία και οι αρμόδιοι φορείς θα πρέπει να τις υποστηρίξουν.  Τα οφέλη του τουρισμού από την υλοποίησή τους θα επιφέρουν πολλαπλά πλεονεκτήματα για την χώρα. Ο ποιοτικός στόχος της στρατηγικής θα πρέπει η καθιέρωση της  Κύπρου ως ελκυστικός  προορισμός με μια σημαντική αύξηση των αφίξεων και κατ’ επέκταση των εσόδων της. Να γίνει ένας ποιοτικός προορισμός  στον οποίο οι τουρίστες να είναι πλήρως ικανοποιημένοι με τις υπηρεσίες που παρέχονται.

H ικανοποίηση των τουριστών θα πρέπει να είναι ο βασικός πυλώνας προώθησης για την εικόνα του τουρισμού. Κύριος στόχος θα πρέπει να είναι η ικανοποίηση των τουριστών ως αποτέλεσμα του επιπέδου των υπηρεσιών που θα προσφέρονται από όλους τους εμπλεκόμενους στον κλάδο της τουριστικής βιομηχανίας.  Η κυβέρνηση θα πρέπει να είναι η κινητήρια δύναμη που θα δημιουργήσει όλες τις προϋποθέσεις για αυτούς που ασχολούνται  ή θέλουν να ασχοληθούν με τον κλάδο ώστε να επιδιώξουν τον ίδιο σκοπό. Σε ένα ξενοδοχείο πέντε αστέρων αποτελεί μέρος της διοικητικής οργάνωσης ο ενστερνισμός από τους εργαζομένους ότι η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών είναι το κλειδί της  επιτυχίας που θα οδηγήσει αφενός στην ικανοποίηση του πελάτη και  αφετέρου  στον πολλαπλασιασμό των εσόδων. Αυτό αποτελεί κύρια προϋπόθεση της οργανωτικής κουλτούρας.

 Έτσι, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα πιο ελκυστικό προϊόν ως τουριστικός προορισμός θα πρέπει να καλλιεργηθεί  η τουριστική κουλτούρα με την κατάλληλη κατάρτιση και εκπαίδευση όχι μόνο για στους ανθρώπους και τις εταιρείες που εμπλέκονται στην τουριστική βιομηχανία αλλά και στους ντόπιους της Κύπρου. Για να γίνει  αυτό πράξη στην κυπριακή νοοτροπία  θα πρέπει να γίνει  διάχυση της γνώσης  μέσω της εκπαίδευσης με στόχο την κατανόηση της ζωτικότητας του τουρισμού για την Κύπρο.  Αυτό θα επιτευχθεί μέσω  μιας σοβαρής προσέγγισης  με την ανάπτυξη συγκεκριμένων προγραμμάτων κατάρτισης και εκπαίδευσης στοχεύοντας τόσο τα δημοσιά όσα και τα ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα σε όλα τα επίπεδα. Η τουριστική πολιτική θα πρέπει να μελετηθεί από όλους και αυτό θα επιτευχθεί μόνο μέσω της σωστής ενημέρωσης.

Η κυβέρνηση της Κύπρου, μέσω του ΚΟΤ, πρέπει να αναπτύξει εκπαιδευτικά προγράμματα που να  στοχεύουν στην κατάρτιση των ανθρώπων της Κύπρου με έμφαση το προσωπικού που προσφέρει τουριστικές υπηρεσίες σε όλα τα επίπεδα. Τέλος, η κυβέρνηση, ως φορέας υλοποίησης της εθνικής στρατηγικής,  θα πρέπει να αξιοποιήσει ανθρώπους καταρτισμένους  τόσο με ακαδημαϊκές όσο και επαγγελματικές γνώσεις στον τομέα του   τουρισμού  για την οργάνωση διαφόρων μεθόδων διδασκαλίας και μάθησης(όπως σεμινάρια, εργαστήρια και παρουσιάσεις) στα πλαίσια της ευαισθητοποίησης των φορέων παροχής τουριστικών υπηρεσιών και της συνειδητοποίησης της αξίας τους ως πυλώνα ανάπτυξης της τουριστικής βιομηχανίας .

Αντί να έρθουμε το 2030 και να παρουσιάσουμε πάλι την  αδυναμία στην εφαρμογή της  τουριστικής πολιτική μας θα πρέπει  να επαινέσουμε  την επιτυχία της Κύπρου στον τουρισμό. Όπως προαναφέρθηκε το κλειδί της επιτυχίας, είναι η τουριστική εκπαίδευση για όλους και τότε μόνο ο τουρισμός θα γίνει ποιοτικός  και η Κύπρος ανταγωνιστική με τα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη να προσφέρονται απλόχερα στο λαό της χώρας. Έτσι, με  την συμβολή όλων των εμπλεκόμενων στον τουρισμό μπορούμε να έχουμε νέο πρόσωπο  με τον λαό της χώρας να γίνεται πρεσβευτής  στον τουρισμό και να είναι σε  θέση να παρέχει τη μοναδική και αληθινή κυπριακή φιλοξενία που είναι η κορωνίδα της ποιότητας.

Δρ. Σωτηρούλα Λιασίδου

Λέκτορας

Σχολή Διοίκησης Οικονομίας - Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού

Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου 

'Αρθρο που δημοσιεύτηκε στον Οικονομικό Φιλελεύθερο 5 Φεβρουαρίου 2017, σελ 11

@ Photo all rights are reserved to the photographer 

Ξενοδοχεία με επενδύσεις και στο ανθρώπινο δυναμικό

 

 

        Η επιτυχημένη πορεία του Κυπριακού Τουρισμού του έτους που διανύουμε (2016) αποτελεί προάγγελο των επομένων χρόνων. Η τεταμένη πολιτική κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή κατέστησε το νησί ελκυστικό προορισμό για τις διακοπές κυρίως Ρώσων επισκεπτών. Τα εγκωμιαστικά σχόλια από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης για την επιτυχία μας στον τουρισμό θα πρέπει να ληφθούν με σύνεση και σκεπτικισμό.

            Αν σε καιρούς που ευκαιρία για την τουριστική βιομηχανία της Κύπρου αποτελούν η ισοπεδωμένη Συρία και η χαοτική κατάσταση της Τουρκίας, ως απόρροια του πραξικοπήματος και της δικτατορικής διακυβέρνησης του Προέδρου της Τουρκίας, θα πρέπει να δοθεί μια νέα διάσταση που θα συμβάλλει ουσιαστικά στην ποιοτική αναβάθμιση του τουρισμού.  Το παρόν άρθρο έχει ως στόχο να εξηγήσει την σημασία του ανθρωπίνου δυναμικού στην Ξενοδοχειακή Βιομηχανία της Κύπρου.  

            Οι συγκυρίες στην ευρύτερη περιοχή δεν θα πρέπει να ληφθούν ως επιβράβευση με δεδομένη την φθίνουσα πορεία του τουρισμού κατά τα προηγούμενα χρόνια όπου η πολιτική κατάσταση των ανταγωνιστών μας ήταν ομαλή. Η Κύπρος δυστυχώς μαστίζεται από πληθώρα προβλημάτων στα θέματα τουρισμού. Με μείωση των αφίξεων και εσοδών ως αποτέλεσμα της ανικανότητας υλοποίησης μιας ενιαίας εθνικής στρατηγικής. Τα θεμέλια  που πρέπει να τεθούν για τα επόμενα χρόνια θα πρέπει να βασίζονται στη δική μας 'τουριστική δυναμική'. Δηλαδή κατά ποσό είμαστε ικανοί να προσφέρουμε ποιοτικές υπηρεσίες με  τιμές που αντικατοπτρίζουν την πραγματική άξια των προσφερόμενων υπηρεσιών. Επίσης να δούμε την πραγματικότητα στις προοπτικές και συνθήκες εργοδότησης στην ξενοδοχειακή βιομηχανία. Από το 2013 εισήλθαμε σε άλλα δεδομένα απασχόλησης με τις εταιρείες να εκμεταλλεύονται ποικιλοτρόπως με απολύσεις, μειώσεις μισθών και νέους όρους εργασίας.  Ο ανοδική πορεία του αριθμού των ανέργων δεν λέει να κατέβει και ας έχουμε επανεκκίνηση της οικονομίας.

            Μεγάλη δημοσιότητα έχει δοθεί στον  αναβρασμό με ανακαινίσεις και την ένταξη στην αγορά καινούργιων και υπερσύγχρονων  ξενοδοχειακών υποδομών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα  η εξαγγελία Ξενοδοχείου – Καζίνου  στη Λεμεσό μοναδικό για την ευρύτερη  περιοχή την Ανατολικής Μεσογείου. Έχουμε αναλογιστεί αν έχουμε αντάξιο προσωπικό που να μπορεί να ανταπεξέλθει στις υπερ-πολυτελέστατες ανάγκες μας. Γιατί, αναμφίβολά, ο χρυσός κανόνας της επιτυχίας είναι η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό με σωστή πολιτική, ηθική και εταιρική ευθύνη. Οι άνθρωποι αποτελούν το άλφα και το ωμέγα στην πραγματική επιτυχία της βιομηχανίας. Τόσο οι καινούργιες όσο και οι ανακαινισμένες υποδομές πρέπει να λειτουργήσουν με εγχώριο ανθρώπινο δυναμικό που  θα έχει όλα τα εχέγγυα δεξιοτήτων και γνώσεων. Επιβάλλεται η στελέχωση με άτομα ικανά να εκπληρώσουν  τις ανάγκες της ξενοδοχειακής  βιομηχανίας.

            Οι εργαζόμενοι στα ξενοδοχεία αποτελούν την κορωνίδα στην αποτελεσματική μεταφορά των υπηρεσιών και προάγουν την θετική εμπειρία διαμονής των πελατών. Είναι το πρόσωπο της Κύπρου και η έννοια της φιλοξενίας που αποτελεί τον πυρήνα στην διαφοροποίηση από άλλους προορισμούς. Με βάση τα πιο πάνω τίθεται το ερώτημα κατά πόσο υφίστανται τα κίνητρα που θα παροτρύνουν τους Κύπριους να ενταχθούν στα καινούργια ξενοδοχεία και να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Και ειδικά πώς παροτρύνουμε τα  άτομα τα όποια είναι καταρτισμένα με επαγγελματικά και ακαδημαϊκά προσόντα στην Διοίκηση Ξενοδοχείων και Τουρισμού;  Το καταπονημένο ήδη ανθρώπινο  προσωπικό στελέχωσης της ξενοδοχειακής βιομηχανίας δοκιμάζεται από τις δύσκολες συνθήκες εργασίας αλλά και την απαξίωση με την όποια το αντιμετωπίζουν. Αυτά όμως είναι γνωστά και γενικά ο κλάδος των ξενοδοχείων έχει αρνητική αντιμετώπιση σε θέματα εργοδότησης.

            Ας μπούμε στα βαθιά νερά και να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα. Μέσω της επίγνωσης της πραγματικής κατάστασης της τουριστικής βιομηχανίας και της  σωστής ανάπτυξης μιας εθνικής στρατηγικής  θα οδηγηθούμε σε ανταγωνιστικά μονοπάτια ποιοτικής ανάπτυξης.  Ας μην κωλυσιεργούμε, γιατί ο δρόμος είναι μακρύς και  αναφορικός. Για να κερδίσει η Ξενοδοχειακή Βιομηχανία την αξιοπιστία της ως εργοδότης θα πρέπει υπάρξει ποιοτική αναβάθμιση των συνθήκων εργασίας και να δημιουργηθούν τα θεμέλια μέσω σωστών προτύπων που θα επιβραβεύουν τις ικανότητες και τις αξίες. Επιβάλλεται να επαναπροσδιορίσουμε και να επενδύσουμε στον άνθρωπο, παράλληλα με την ύλη και το μέλλον θα διαγραφεί ευοίωνο με πολλές οικονομικές και κοινωνικές προοπτικές για τη χώρα μας.  Ας καλλιεργήσουμε τις ικανότητες των ανθρώπων και σίγουρα θα μας βγει σε καλό. Ας γίνουν τα λόγια πράξεις και όχι μόνο προεκλογικές εξαγγελίες.

Σωτηρούλα Λιασίδου
Άρθρο στην εφημερίδα Φιλελεύθερος 27 Νοεμβρίου 2016 σελίδα 11

 @Photo all right are reserved to the photographer

 

Cyprus as a Technologically driven Tourism Destination - Accountancy Magazine Cyprus - October 2016 page 116

Human Capital Investment in the Hotel Industry - Accountancy Magazine Cyprus Dec 2016 page 102

Οινοτουρισμός, Λεμεσός και Κουμανταρία - BarKeeper Magazine Τεύχος 3

Τρομοκρατικές επιθέσεις, τεταμένες πολιτικές σχέσεις και ο Τουρισμός στην Κύπρο

Η τεταμένη πολιτική κατάσταση με την απειλητική συμπεριφορά και δράση  του ISIS έχει άμεσο αντίκτυπο στην τουριστική βιομηχανία. Η πολιτική και στρατιωτική αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου επηρεάζει αρνητικά ιδιαίτερα   την κοινωνικό-οικονoμική ευημερία  των λαών της. Οι άνθρωποι προκειμένου να μετακινηθούν ή να ταξιδέψουν εκτός της χώρας τους θέτουν από ένστικτο την ασφάλεια της ζωής τους σε πρώτη μοίρα.   Δυστυχώς οι τουρίστες στα παγκόσμια θέρετρα  αποτελούν εύκολους στόχους τρομοκρατικής επίθεσης ως ένδειξη δύναμης και απειλής για τον δυτικό κόσμο. Η τρομοκρατία ορίζεται σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη (1985) ‘ως βία ή ως απειλή βίας που στοχεύει να εκφοβίσει ή  και να επιφέρει αλλαγή σε μία κατάσταση είτε αυτή είναι πολιτική, οικονομική ή  κοινωνική’.  Καθώς επίσης αναγνωρίζεται σε πρόσφατο κείμενο ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφάλειας  ότι ‘Το Ισλαμικό Κράτος αποτελεί μια παγκόσμια και πρωτόγνωρη απειλή για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια’ (ΟΗΕ 2015)  Το παρόν άρθρο θα παρουσιάσει πόσο ευάλωτοι είναι οι τομείς του τουρισμού,  αλλά και οι περιοχές με αφίξεις τουριστών σε ένα ακήρυκτο  και ασύμμετρο πόλεμο, αυτόν της τρομοκρατίας. Επίσης θα  αναφερθεί στις ευκαιρίες που τυχόν θα προκύψουν για την Κύπρο στον τομέα του  τουρισμού.

Τρομοκρατικές επιθέσεις εκδηλώθηκαν  στους διαφόρους τομείς του τουρισμού όπως  σε αεροδρόμια και αεροπλάνα (Νέα Υόρκη 2011, Αίγυπτος 2015), σε ξενοδοχεία (Μπαλί 2002, Ινδία 2008, Αίγυπτος 2008, Μαλί 2015) και  σε μουσεία (Τυνήσια 2015). Ποιος μπορεί να ξεχάσει ή δεν έχει συγκλονιστεί από τη στυγνή ένοπλη επίθεση σε παραλιακό θέρετρο της Τυνησίας  τον Ιούνιο του 2015 με θύματα 30 Βρετανούς τουρίστες. Να αναφερθεί ότι το 2002 με τις βομβιστικές επιθέσεις στο Μπαλί η μείωση του τουρισμού ήταν 60% για την χώρα. Επιθέσεις έγιναν και πρόσφατα με  την  πτώση του ρωσικού επιβατικού αεροπλάνου στο Σινά και η βομβιστική επίθεση σε Ξενοδοχείο στο Μαλί. Επίσης η τρομοκρατική επίθεση στο αιματηρό μακελειό του Παρισιού οι στόχοι,  αποτελούσαν εστιατόρια, θέατρο και κεντρικές αρτηρίες της πόλης όπου συχνάζουν και ξένοι επισκέπτες. Οι τεταμένες σχέσεις Τουρκίας και Ρωσίας προκαλούν  την ανάκληση των  ταξιδιωτικών πακέτων. Άρα οποιαδήποτε μορφή βίας ή  πολιτικής  αστάθειας σε ένα προορισμό, ο τουρισμός πλήττεται άμεσα. Αυτές οι επιθέσεις επαναφέρουν το θέμα της ασφάλειας των τουριστών, αλλά και των εργαζομένων στο τομέα του τουρισμού.  Ο τουριστικός χάρτης αλλάζει  και εγείρεται  πλέον το ερώτημα πώς διαμορφώνεται η τουριστική κίνηση  στο μέλλον.

Τα τελευταία χρόνια, 4 εκατομμύρια Ρώσοι επέλεγαν την Τουρκία για τις διακοπές τους. Οι  ακυρώσεις των διακοπών των Ρώσων στην Τουρκία δημιουργεί μια ευκαιρία  για την Κύπρο ως εναλλακτική μεσογειακή επιλογή.  Η τουριστική μας βιομηχανικά πρέπει να είναι πανέτοιμη να υποδεχτεί την ρωσική αγορά και να προσφέρει ανταγωνιστικές υπηρεσίες. Αν τους ικανοποιήσουμε αυτό θα έχει αντίκτυπο και στα επόμενα χρόνια νοούμενου ότι δεν θα επεκταθεί το πρόβλημα της παγκόσμιας τρομοκρατίας και  της πολιτικής  αστάθειας.  Πρέπει να δράσουμε άμεσα με δυναμικές  διαφημιστικές καμπάνιες που να στοχεύουν τις ανάγκες των Ρώσων  και να γίνεται αναφορά στον θρησκευτικό τουρισμό και στην σύνδεση της Κύπρου με την Ορθοδοξία. Αλλά και ως προορισμός ευεξίας με βάση τις καλές καιρικές συνθήκες που προσφέρει πολλαπλές επιλογές δραστηριοτήτων.

Η  ρωσική αγορά αποτελεί σημαντικό κομμάτι της παγκόσμιας  τουριστικής ζήτησης. Για να μπορέσει η Κύπρος να καταστεί η εναλλακτική επιλογή επιβάλλεται επίσης  το ηλεκτρονικό μάρκετινγκ που είναι άμεσο και στοχεύει συγκεκριμένα. Η διάχυση πληροφοριών που να ενημερώνει για την κατάσταση στο νησί και ότι δεν εμπλέκεται πολιτικά σε οποιεσδήποτε αναταράξεις. Ας ελπίσουμε ότι η σημερινή κρίσιμη κατάσταση θα σταματήσει και θα  επικρατήσει ειρήνη ανάμεσα στου λαούς και τότε ο τουρισμός θα συνεχίσει να  αποτελεί σημείο αναφοράς της κοινωνικής και οικονομικής ευημερίας. 

Δρ. Σωτηρούλα Λιασίδου

Λέκτορας

Σχολή Διοίκησης Οικονομίας - Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού

Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου 

Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα Φιλελεύθερος

copyright of the picture are reserved to the creator